Trong những năm gần đây, thanh toán không tiền mặt đang trở thành xu hướng tất yếu tại Việt Nam. Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số cùng chiến lược chuyển đổi số quốc gia, ngành ngân hàng đã và đang đóng vai trò “đầu tàu”, thúc đẩy quá trình chuyển đổi này trên toàn bộ nền kinh tế.
Mục lục
Thanh toán điện tử tăng trưởng vượt bậc
Sau gần 5 năm triển khai Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021–2025, nhiều chỉ tiêu đã vượt xa mục tiêu đề ra. Theo thống kê, giá trị giao dịch thanh toán không tiền mặt năm 2025 ước tính gấp khoảng 28 lần GDP, cho thấy tốc độ phát triển rất mạnh của hệ sinh thái thanh toán số.
Các kênh thanh toán trực tuyến như Internet banking, mobile banking hay QR Code đều ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Trong giai đoạn 2021–2025:
- Giao dịch qua Internet tăng hơn 60% về số lượng.
- Giao dịch qua điện thoại di động tăng trên 73%.
- Thanh toán bằng mã QR tăng trên 100% cả về số lượng và giá trị.
Những con số này cho thấy thói quen tiêu dùng của người dân đang thay đổi nhanh chóng. Các phương thức thanh toán điện tử ngày càng phổ biến, dần thay thế việc sử dụng tiền mặt trong đời sống hàng ngày.

Hệ sinh thái ngân hàng số ngày càng mở rộng
Song song với sự phát triển của thanh toán không tiền mặt, các ngân hàng cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động nghiệp vụ. Nhiều dịch vụ truyền thống như mở tài khoản, chuyển tiền, gửi tiết kiệm hay phát hành thẻ đã được số hóa hoàn toàn và có thể thực hiện trực tuyến.
Tại nhiều tổ chức tín dụng, hơn 90% giao dịch của khách hàng hiện được thực hiện qua kênh số. Điều này không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành mà còn mang lại trải nghiệm thuận tiện, nhanh chóng cho người dùng.
Đặc biệt, việc ứng dụng các công nghệ mới như eKYC, dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) hay nền tảng thanh toán điện tử đã giúp các ngân hàng xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện, phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.
Vai trò của dữ liệu và chuyển đổi số quốc gia
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy thanh toán không tiền mặt là việc kết nối dữ liệu và xây dựng hạ tầng số quốc gia. Ngành ngân hàng đã tích cực tham gia triển khai các chương trình chuyển đổi số của Chính phủ, trong đó có việc kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Việc đồng bộ dữ liệu và chia sẻ thông tin trên các nền tảng số giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tăng cường an toàn, bảo mật trong các giao dịch tài chính. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển các dịch vụ ngân hàng số và mở rộng hệ sinh thái thanh toán điện tử trong tương lai.
Động lực phát triển kinh tế số
Thanh toán không tiền mặt không chỉ mang lại tiện ích cho người dùng mà còn góp phần thúc đẩy thương mại điện tử, tăng tính minh bạch của dòng tiền và nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế. Các giao dịch có thể được thực hiện trong vài giây, giúp doanh nghiệp tối ưu dòng tiền và mở rộng hoạt động kinh doanh trên môi trường số.
Với vai trò tiên phong trong chuyển đổi số, ngành ngân hàng đang tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của nền kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam. Trong thời gian tới, cùng với sự phát triển của công nghệ và hạ tầng thanh toán hiện đại, thanh toán không tiền mặt được kỳ vọng sẽ tiếp tục bùng nổ và trở thành phương thức giao dịch chủ đạo trong nền kinh tế.



